Tekst w ramach akcji Bezpieczne Leki. Więcej informacji na dole wpisu.
Budzisz się w nocy z kompletnie zablokowanym nosem. Oddychasz przez usta, gardło Ci wysycha, a rano czujesz się jak po nieprzespanej nocy. Sięgasz po sprawdzony spray do nosa, bo przecież za kilka godzin masz ważne spotkanie i musisz normalnie funkcjonować. Pryskasz raz, drugi, nos się udrażnia i odetchnąłeś z ulgą. Tylko że jeśli masz nadciśnienie tętnicze – właśnie zrobiłeś coś, co może Ci zaszkodzić znacznie bardziej, niż zatkany nos.
Spraye do nosa z ksylometazoliną – takie jak XYLOMETAZOLIN VP (chcesz wiedzieć więcej? Kliknij), OTRIVIN (szybko odblokowuje drogi oddechowe) czy SUDAFED XYLOSPRAY HA (nawilża błonę śluzową) – działają błyskawicznie i skutecznie. Problem w tym, że sposób ich działania nie ogranicza się tylko do nosa. A dla osób z problemami z ciśnieniem to informacja, którą warto przeczytać do końca.
Dlaczego niewinny spray może podnieść Ci ciśnienie?
Pewnie się zastanawiasz, co wspólnego ma nos z układem krążenia. Okazuje się, że całkiem sporo. Ksylometazolina – substancja czynna w popularnych sprayach – działa poprzez obkurczanie naczyń krwionośnych. W nosie to świetna wiadomość: obrzęknięta błona śluzowa się zmniejsza, powietrze znów przepływa swobodnie. Ale naczynia krwionośne są wszędzie w Twoim ciele – i lek, nawet podany do nosa, może częściowo wchłonąć się do krwiobiegu.
Kiedy naczynia krwionośne się zwężają w całym organizmie, serce musi mocniej pompować krew. Efekt? Ciśnienie tętnicze rośnie. U osoby ze zdrowym układem krążenia ten skok może być niezauważalny. Ale jeśli Twoje ciśnienie już teraz balansuje na granicy normy lub regularnie je przekraczasz – dodatkowe obciążenie może wywołać nieprzyjemne objawy: kołatanie serca, ból głowy, a w skrajnych przypadkach poważniejsze problemy z sercem.
Kto powinien szczególnie uważać?
Fakty są takie, że lista osób, które powinny dwa razy się zastanowić przed użyciem sprayu do nosa, jest dłuższa niż się wydaje. Oczywiście osoby z rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym są w grupie podwyższonego ryzyka. Ale to nie wszystko – jeśli masz chorobę niedokrwienną serca, problemy z tarczycą, cukrzycę lub zaburzenia rytmu serca, ksylometazolina również może narobić zamieszania w Twoim organizmie.
Warto wiedzieć, że pacjenci z tzw. zespołem długiego odstępu QT – nawet jeśli nie wiedzą, że go mają – mogą być szczególnie narażeni na poważne arytmie komorowe podczas stosowania tych leków. Brzmi strasznie? Spokojnie, nie chodzi o to, żeby teraz bać się każdego sprayu. Chodzi o to, żebyś wiedział, że to nie jest neutralna substancja jak woda morska.
Pięć dni i ani jednego więcej – dlaczego to takie ważne?
Producenci sprayów do nosa nieprzypadkowo piszą na opakowaniach, że XYLOMETAZOLIN VP nie powinien być stosowany dłużej niż 5 dni, a SUDAFED XYLOSPRAY HA i OTRIVIN – maksymalnie 7-10 dni. To nie jest kwestia oszczędzania leku czy marketingowy wybieg. Przedłużone stosowanie prowadzi do czegoś, co lekarze nazywają „polekowym zapaleniem błony śluzowej nosa”.
Wyobraź sobie błędne koło: stosujesz spray, nos się udrażnia. Po kilku godzinach efekt słabnie, więc pryskasz znowu. Z czasem błona śluzowa nosa staje się uzależniona od leku – bez niego jest jeszcze bardziej obrzęknięta niż przed rozpoczęciem leczenia. Sięgasz po spray coraz częściej, dawki przestają działać, nos jest zatkany permanentnie. A do tego przez cały ten czas obciążasz swój układ krążenia.
Kiedy lepiej odpuścić i poszukać innego rozwiązania?
Jeśli przyjmujesz leki na nadciśnienie, warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą zanim sięgniesz po spray z ksylometazoliną. Szczególnie niebezpieczna jest kombinacja z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi – zwłaszcza trójpierścieniowymi i inhibitorami MAO. W takich przypadkach ryzyko gwałtownego skoku ciśnienia jest znacznie wyższe.
Co możesz zrobić zamiast tego? Na rynku są spraye z samą solą morską lub wodą morską, które działają wolniej, ale nie wpływają na ciśnienie. Możesz też spróbować inhalacji parowych, picia dużej ilości płynów czy uniesienia głowy podczas snu. To rozwiązania mniej spektakularne niż natychmiastowa ulga po SUDAFED XYLOSPRAY HA, ale za to bezpieczne dla Twojego serca.
Sygnały ostrzegawcze, których nie wolno ignorować
Jeśli po użyciu sprayu do nosa zauważysz przyspieszone bicie serca, uczucie kołatania w klatce piersiowej, silny ból głowy, zawroty głowy lub poczujesz się dziwnie niespokojny – to może być sygnał, że Twój organizm źle reaguje na lek. W takiej sytuacji nie sięgaj po kolejną dawkę. Jeśli objawy są nasilone lub nie ustępują, skontaktuj się z lekarzem.
Pamiętaj też, że dzieci są znacznie bardziej wrażliwe na działanie ksylometazoliny niż dorośli. Spray przeznaczony dla dorosłych – jak XYLOMETAZOLIN VP w stężeniu 1 mg/g – nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat. Dla młodszych pacjentów istnieją preparaty o niższym stężeniu, jak OTRIVIN dla dzieci.
Teraz wiesz, że popularny spray do nosa to nie jest tak neutralny lek, jak mogłoby się wydawać – szczególnie jeśli masz problemy z ciśnieniem lub przyjmujesz leki na serce. Pamiętaj, żeby nie przekraczać 5-7 dni stosowania i nie używać sprayu częściej niż 3 razy dziennie. Jeśli masz nadciśnienie, choroby serca lub przyjmujesz leki przeciwdepresyjne, porozmawiaj z lekarzem przed sięgnięciem po XYLOMETAZOLIN VP, OTRIVIN czy SUDAFED XYLOSPRAY HA. Twój zatkany nos to problem, ale zdrowe serce jest ważniejsze.
Ten artykuł powstał w ramach akcji Bezpieczne Leki, która ma na celu poszerzać wiedzę Pacjentów w temacie bezpieczeństwa stosowania leków. Organizatorem akcji jest portal Leki.pl. Więcej informacji na www.BezpieczneLeki.pl.
Bibliografia
- XYLOMETAZOLIN VP – Charakterystyka Produktu Leczniczego
- OTRIVIN – Charakterystyka Produktu Leczniczego
- SUDAFED XYLOSPRAY HA – Charakterystyka Produktu Leczniczego